Չինական օրացույց

Չինական օրացույցը ունի երկու տեսակի օրացույց ` գյուղատնտեսական և արևա-լուսային: Արևա-լուսային օրացույցը հայտնի է երկու տարբերակով .

Սյա-օրացույց ,Սյա դինաստիայի անունով, առավել հայտնի է Արևելյան Ասիաում: Տարին սկսվում է գարնանը, իսկ  Չժուան օրացույցով ` Ցին դինաստիայի նախահայր Չժուան Սյուի անունով, տարվա սկիզբը համարվում է աշունը։

 

Ժամանակակից Չինաստանում օգտագործվում է նաև Գրիգորյան օրացույցը, սակայն լուսնային օրացույցը, ինչպես նախկինում, այժմ էլ համատարած օգտագործվում է ավանդական տոների և այս կամ այն գյուղատնտեսական աշխատանքները սկսելու օրերը որոշելու համար։

 

«Գարնան տոնը» կամ Նոր տարին լուսնային օրացույցում փոփոխված է և նշվում է ամեն տարի նորալուսնի առաջին օրը։ Սյա օրացույցը կիրառվում է մաթեմատիկական նպատակներով, օրինակ` ամուսնության կամ նոր հարաբերություններ սկսելու համար ,կամ ամենաբարենպաստ օրը որոշման համար :

 

Չինաստանում գրիգորյան օրացույցը կոչվում է «ստանդարտ» , «արևմտյան » կամ «արևային» օրացույց :Գրիգորյան օրացույցիը նաև համարվեց նոր, իսկ լուսնային օրացույցը՝ հին։

 

Շան դինաստիայի ժամանակաշրջանի հնագույն արձանագրություններում տարին նկարագրվում է 12 լուսնային ամսով, որին ավելանում էր  տասներեքերրորդը, երբեմն նաև տասնչորսերրորդը, որպեսզի խուսափեն իրական և օրացույցային տարվա շեղումից։ Արդեն այդ ժամանակ օգտագործվում էր հաշվարկման վաթսունական համակարգը։ Ավանդույթն ասում է, որ տարին սկսվում է ձմեռային արևադարձից հետո առաջին նորալուսնին։

 

Չժոու դինաստիայի օրացույցի ժամանակաշրջան

Չժոու դինաստիայի ժամանակաշրջանի հնագույն արձանագրությունները նախորդի օրինակով տարին ներկայացնում են 12 լուսնային ամսով, որտեղ կրկին ավելանում է տասներեքերրորդը։ Ամիսները ունենում են 29 և 30 օրեր, իսկ անհամապատասխանությունից խուսափելու համար երբեմն լրացուցիչ օր է ավելացվում ամսվա ավարտին։ Տարվա սկիզբը համարվում է ձմեռային արևադարձից առաջ նորալուսինը։

 

Ցին դինաստիայի օրացույց

<> նախագծի ամփոփում

<< Հայկական ժողովրդական հեքիաթներ >> նախագծի ամփոփում

<< Հայկական ժողովրդական հեքիաթներ >>նախագծի ընթացքում մենք շատ բարբառային բառեր ընկալեցինք և սովորեցինք :Նաև մի քանի պատմվածքների մեջ գրված էր որևէ վայրի անվան ստեղծման մասին ,օրինակ ` Ուշի գյուղինը ,կամ Պարկակերի աղբյուրինը ,Պարկակերի սարը,Ջաջուռ աղբյուրը :Այդ պատմվածքները նաև զավեշտալի էին և ունեին իմաստ :Նրանցից մի քանիսին ես կարող էի անվանել առակ :Նաև դրանք հասկանալը դժվար էր, քանի որ բարբառային բառերւ երբեմն անհասկանալի էին լինում : Մի փոքր նման են Արցախի և Լոռիի բարբառին :Այդ նախագիծը և նրա ընթացքը շատ հետաքրքիր էր անցնում:

 

Կայծակ

Ամպերի մեջ կան փոքր և մեծ սառույցներ ,և երբ նրանք բախվում են ստացվում է կայծակ :Բոլորս էլ տեսել ենք ,որ կայծակը ուղիղ չի գնում ,այլ թեքվում է ,դա նրանից է ,որ երբ կայծակը դուրս է գալիս ,օդի մոլեկուլները նրան խանգարում են և նա ստացվում է ծուռ:

Կայծակից պաշտպանվելու համար պետք չէ `թաքնվել ծառի տակ ,կամ անձրևանոցով գնալ,նաև պետք չէ հեռախոսով խոսալ :Պետք է մտնել փակ տարածության մեջ ` շենք ,խանութ ,պետք չէ մնալ բաց տարածքում :Եթե մտել եք տուն ուրեմն փակեք պատուհանը ,դռները ,մի դիպչեք երկաթին և ջրոտ իրերին,նաև էլեկտրասարքերին :Նաև խստիվ պայմանների դեպքում անջատեք էլեկտրոնիկան :Եթե գտնվում եք ավտոմեքենայում ուրեմն կանգ առեք ,իսկ եթե մոտոցիկլետում կամ հեծանիվի մեջ ուրեմն կանգ առեք և գնացեք նրանից մոտաորապես 30 մետր :Զգուշացեք կայծակից: