Սպիտակուցների սինթեզ

Տրանկսրիպցիան ՝ դա ՌՆԹ – ի մոլեկուլի սինթեզման գործընթացն է ԴՆԹ – ի մասնակցությամբ , որը օգտագործվում է որպես մատրիցա : Տրանսկրիպցիայի իմաստը գենետիկ տեղեկատվությունը ԴՆԹ-ից ՌՆԹ տեղափոխելն է :
ԴՆԹ-ի մոլեկուլը բաղկացած է երկու իրար լրացնող շղթաներից (կապերից), իսկ ՌՆԹ- ն բաղկացած է միայն մեկից: Տրանսկրիպցիայի ընթացքում ԴՆԹ-ի տողերից միայն մեկը ծառայում է որպես մատրիցա ՝ ՌՆԹ-ի սինթեզի համար: Այն կոչվում է смысловой ՞ շղթա : Բացառությունը միտոխոնդրիայի ԴՆԹ- ն , որի մեջ երկու շերտերն էլ смысловые և պարունակում են տարբեր գեներ: Որպես միջուկային ԴՆԹ-ի բացառություն, որոշ գեներ կարող են տեղայնացվել несмысловой շղթայի վրա:
Տրանսլյացիան տեղի է ունենում ռիբոսոմներում։ Այն կատարվում է երեք փուլով՝
Ինիցիացիա(սկիզբ)
Էլոնգացիա(երկարացում)
տերմինացիա(ավարտ)
Ինիցիացիա
Սպլայսինգից հետո տՌնթ-ին միացել էին չկոդավորող հատվածներ՝ գլուխ և պոչ, դրանք, բացի պաշտպանելուց տՌՆԹ-ին. նաև օգնում է նրան միանալ ռիբոսոմին։ Ինիցիացիաի ժամանակ տՌՆԹ-ն միանում ռիբոսոմի փոքր ենթամիավորին, իսկ փՌՆԹ-ն գտնվելով ռիբոսոմի A հատվածում միանում է տՌՆԹ-ի ստարտ կոդոնին, որտեղից էլ սկսվում է տրանսյացիան։ Ստարտ կոդոնը AUG կոդոնն է, փՌՆԹ-ի անտիկոդոնը UAC, որը իր հետ բերում է ՄԵԹ ամինաթթուն։
Էլոնգացիա
Ինիցիացիայից հետո առաջանում է առաջին ամինաթթուն։ ՓՌՆԹ-ն տեղափոխվում է P հատված։ Մյուս փՌՆԹ-ն ճանաչում է կոդոնը և բերում համապատասխան ամինաթթուն։ Նոր եկած փՌՆԹ-ն միանում է ռիբոսոմի A հատվածին։ Այն փՌՆԹ-ն, որը գտնվում է ռիբոսոմի P հատվածում իր ամինաթթուն միացնում է A հատվածի վրա գտնվող փՌՆԹ-ի ամինաթթվին, առաջացնելով պեպտիդային կապ, և հեռանում։ A հատվածում գտնվող փՌՆԹն տեղափոխվում է ռիբոոմի P հատված։ Դրանից հետո A հատվածին է միանում նոր փՌՆԹ-ն և գործընթացը կրկնվում է։ Այս գործընթացը շարունակվում է մինչև տերմինացիան։
Տերմինացիա
Էլոնգացիան շարունակվում է այնքան ժամանակ, մինչև հասնում է ստոպ կոդանին (UAA, UAG կամ UGA)։ Ի տարբերություն ստարտ կոդոնի ստոպ կոդոնները ամինաթթու չեն սինթեզում, այլ միայն հայտարարում տրանսլյացիայի ավարտը։ Ստոպ կոդոնին հասնելուն պես ամիանաթթուների ավարտուն պոլիպեպտիդը անջատվում է փՌՆԹից։ Ռիբոսոմները բաժանվում են ենթամիավորների։ Տրանսլյացիան համարվում է ավարտված։

Թարգմանությունը`Նանե Վարդումյանի,Իլոնա Սահակյանի և Աստղիկ Ավագյանի

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s