«Մոնա Լիզա» նկարի պատմությունը

«Մոնա Լիզա» նկարի պատմությունը

Հավանաբար աշխարհում ավելի հայտնի կտավ չկա, քան Մոնա Լիզան: Այն հայտնի է բոլոր երկրներում ՝ տարածված է որպես ճանաչելի և գրավիչ պատկեր: «Մոնա Լիզան» իր չորս հարյուրամյա պատմության ընթացքում ապրանքային նշան է եղե, առևանգման զոհ է դարձել, հիշատակվել է Նաթ Քինգ Քոլի երգում, նրա անունը մեջբերվել է տասնյակ հազարավոր հրապարակումների և ֆիլմերի մեջ ,իսկ «Mona Lisa- ի ժպիտը» արտահայտությունը դարձել է կայուն արտահայտություն:

«Մոնա Լիզա» նկարի ստեղծման պատմությունը

Ենթադրվում է, որ նկարը Դել Ջոկոնդո անունոով, տեքստիլի վաճառականի կնոջ ՝ Լիզա Գերառդինիյի դիմանկարն է: Պատկերը նկարելու ժամանակահատվածներն էին՝ մոտավորապես 1503-ից 1505-ը : Կտավը ստեղծել էր Լեոնարդո դա Վինչին: Միգուցե, եթե նկարը նկարվեր մեկ այլ նկարիչի կողմից, ապա այն այդքան առեղծվածային չէր լինի:

Այս 76.8 x 53 սմ չափսի արվեստի գործը նկարված է յուղաներկերով, բարդու փայտից պատրաստված տախտակի վրա: Նկարը գտնվում է Լուվրում, որտեղ նրան հատկացվել է հատուկ սենյակ, որը կրում է իր անունը: Նկարը հենց ինքը նկարիչը բերեց Ֆրանսիա, ով տեղափխվել էր այդտեղ Ֆրանցիսկ I թագավորի հովանու ներքո:

Առասպելներ և ենթադրություններ

Պետք է ասել, որ լեգենդար և անսովոր շրջապատում է գտնվում այս կտավը միայն վերջին 100 տարվա ընթացքում ՝ Թեոֆիլ Գաուտիերի թեթև ձեռքով, ով գրել է Ջակոնդայի ժպիտի մասին: Դրանից առաջ մարդիկ հիանում էին նկարչի վարպետությամբ ՝ դեմքի արտահայտություններ փոխանցելու, վիրտուոզ կատարման և պատկերների գույների, աշխույժության և բնականության պատկերելու հարցում, բայց նկարում չեն նկատտել թաքնված նշաններ, ակնարկներ և կոդավորված հաղորդագրություններ:

Այժմ մարդկանց մեծ մասը զբաղված է Մոնա Լիզայի աշխարհահռչակ ժպիտի հանելուկով: Դա ուղակը ժպիտի ակնարկ է, շրթունքների ծայրերի մի փոքր շարժում: Գուցե ժպիտի գաղտնիքի գաղտնազերծումը կապված է հենց նկրի անվան հետ. Իտալերենով La Gioconda- ն կարող է նշանակել «ծիծաղելի»: Միգուցե այս ամբողջ դարերի ընթացքում Մոնա Լիզան ուղակի ծիծաղում էր մեզ վրա՝ երբ փորձում էինք լուծել նրա գաղտնիքը:

Այս ժպիտը բնորոշ է նկարչի շատ նկարների համար, օրինակ ՝ Հովհաննես Մկրտչի կամ բազմաթիվ այլ մադոննաների(«Madonna Benoit», «Madonna Litta») պատկերող նկարների:

Երկար տարիներ նկարի վրա գտնվող տիկնոջ ինքնությունը հետաքրքրություն էր առաջացնում, մինչ չեին գտնվել փաստաթղթեր, որոնք հաստատում են իրական Լիզա Գերառդինոյի գոյության փաստը: Այնուամենայնիվ, կան պնդումներ, որ նկարը Դա Վինչիի ինքնանկարն է,ուղակի կոդավորված է, ով միշտ ունեցել է ոչ ավանդական թեքոււմ , կամ նույնիսկ իր երիտասարդ ուսանողի և սիրեկանի ՝ Սալայ մականունով `Սատանանիկիղ: Որպես վերջին կարծիքի հաստատումներ,բերվու են այնպիսի ենթադրություններ, ինչպիսիք են այն,որ Սալայը, ով Լեոնարդոյի ժառանգն է, և հենց նա էլ եղել է Մոնա Լիզայի առաջին սեփականատերը: Բացի այդ, «Մոնա Լիզա» անունը կարող է լինել «Մոն Սալայ» -ի անագրամա (իմ Սալայը- թարգմանած ֆրանսերենից):

Այդ ֆոնի խորհրդավոր լանդշաֆտը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում դավադրության տեսաբանների և կողմնակիցների համար ,այն մտքի համար, որ Դա Վինչին պատկանում է մի շարք գաղտնի հասարակություններին: Այն պատկերում է մի տարօրինակ տարածք, որը մինչ օրս ճշգրիտ չի կարելի ճանաչվել,և գտնվել: Այն նկարված է, ինչպես և ամբողջ նկարը, սֆումատոյի տեխնիկայի մեջ, բայց գունային այլ սխեմայով ՝ կապույտ-կանաչավուն և ասիմետրիկ, աջ կողմը ձախին չի համընկնում: Բացի այդ, վերջին ժամաանակներս հնչել են պնդումներ, որ նկարիչը գաղտնագրում է տառեր Մոնա Լիզայի աչքերում, և թվերը `կամրջի պատկերի մեջ

Պարզապես նկար թե՞ գլուխգործոց

Անիմաստ է ժխտել այս նկարի գեղարվեստական մեծ արժանիքները: Այն բերածննդի ժամանակաշրջանի անվերապահ գլուխգործոց է և վարպետի աշխատանքում նշանակալի նվաճում է, ոչնչի համար չէ, որ հենց Լեոնարդոն ինքը բարձր գնահատեց իր գործը և երկար տարիներ չբաժանվեց նրա հետ:

Մարդկանց մեծ մասը ընկալում է զանգվածային տեսակետը և նկարը համարում է խորհրդավոր կտավ, գլուխգործոց, որը մեզնից անցյալին ուղարկել է արվեստի պատմության ամենավառ ու տաղանդավոր նկարիչներից մկի կողմից: Փոքրամասնությունը Մոնա Լիզայում տեսնում է անսովոր գեղեցիկ և տաղանդավոր կերպով կատարված պատկեր: Դրա առեղծվածը կայանում է նրանում, որ մենք դրան ենք վերագրում այն հատկանիշները, որոնք մենք ինքներս ենք ցանկանում տեսնել:

Առավել սահմանափակ, մարդկանց մի խումբի նկարը վրդովեցնում է : Այո, դա նույնպես պատահում է, հակառակ դեպքում ինչպե՞ս կարելի է բացատրել վանդալիզմի առնվազն չորս դեպք, որի պատճառով կտավն այժմ պաշտպանված է անզրահաթափանց ապակով:

Ինչ էլ,որ եղել է Ջակոնդան շարունակում է գոյություն ունենալ և հիացնել դիտորդների բոլոր սերունդները ՝ իր խորհրդավոր կես ժպիտով և բաարդ չլուծված հանելուկներով: Գուցե ապագայում ինչ-որ մեկը կգտնի գոյություն ունեցող հարցերի պատասխանները: Կամ ստեղծեն նոր լեգենդներ:

Աղբյուրը՝https://muzei-mira.com/article/2147-zagadka-kartiny-mony-lizy-leonardo-da-vinchi.html

Դասարանական աշխատանք 31/01/20

Տեքստային առաջադրանք
(1) Հին մատյանը մի ամբողջ աշխարհ է՝ երփներանգ գույներով, հնչյուններով, բուրմունքով լի: (2) Շրջում եք տաքացրած կաթի գույն ունեցող մագաղաթի թերթերը և ասես մեկնում եք մի հեռավոր ճամփորդության: (3) Շրջում եք թերթերը, և այդ տրամադրությունը չի լքում ձեզ: (4) Յուրաքանչյուր գլուխ սկսվում է զարդագրերով, ճակատազարդով, գույների բարդ ու բազմազան անցումներով, գծերի յուրօրինակ հյուսվածքներով, ձևերի արտասովոր բազմազանությամբ՝ ամփոփված էջի վերին մասում: (5) Մանրանկարներն ամբողջ էջեր են կազմում, ծնվում են բնագրի մեջտեղում ու լուսանցքներում: (6) Հին մատյանները երաժշտություն են: (7) Ամեն մատյան իր մեղեդին ունի: (8) Սակայն ուշադիր լսելով ու նայելով՝ նկատում ես ընդհանուրը, ինչը միավորում է նրանց, և որը հավանաբար հայկական մատյանների անորսալի ազգային յուրահատկությունն է: (9) Դա մեղեդու մաքրությունն է, հստակությունը, հնչեղ գույների ուժը և դրա հետ մեկտեղ՝ նրբագեղությունն ու հարստությունը: (10) Մի զարմանալի կապ կա հին մատյանների երաժշտության և հայկական ժողովրդական մեղեդիների միջև՝ թախծալի ու ոգեշունչ, զուսպ կրքով և գեղեցկությամբ առինքնող: (11) Եթե գտնեինք դրանց գունային համապատասխանությունը, կստանայինք խորանների, մանրանկարների և լուսանցազարդերի ձայնաշարերը: (12) Երաժշտության լեզվով թարգմանելով հին ձեռագրերի անկրկնելի կոլորիտը՝ տառերի սևությունը, գլխատառերի փայլփլուն ոսկին, լաջվարդը, փիրուզը և նկարի որդան կարմիրը, կծորան հայի սրտում ծնված լուսավոր ու ջինջ մեղեդիները: (13) Մատենադարանում պահվում է տասներեք հազար հայկական հին ձեռագիր: (14) Դրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր պատմությունը, իր անկրկնելի դիմագիծն ու քնքուշ մեղեդին:

Ըստ Կ.Բակշիի
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 1. 4-րդ և 5-րդ նախադասություններում ընդգծել հոդակապով 4 բարդ գոյական.
Զարդագրեր,ճակատազարդեր,մանրանկարներ,բնագիր:
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 2. 10-րդ նախադասությունում ընդգծել 4 ածական.
Զարմանալի,հին,թախծալի,զուսպ
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 3. 12-րդ նախադասությունում ընդգծել ՈՒ հոլովման պատկանող 2 գոյական.
Ոսկին-ոսկու,մեղեդի-մեղեդու

Բառերի բացատրություն
Առինքնող- գերող,հրապուրող
Լաջվարդ-կապույտ,բիլ,ծավի,երկնագույն,ծավի,մավի
Խորան-եկեղեցու ներս ընկած հատվածը