Մեր մոլորակի բույսերը և կենդանիները 

Մեր մոլորակի բույսերը և կենդանիները 

Մեր երկիր մոլորակը շրջապատված է բուսական և կենդանական աշխարհով :Ես կպատմեմ բուսական և կենդանական աշխարհի միքանի բնակիչների մասին : 

Բույսերի մասին 

Բույսերը կենդանի օրգանիզմներ են ,և րանք ստեղծում են իրենց սննունդը արևի լույսից ՝ կատարում է ֆոտոսինթեզ :Աշխարհում կա մոտ 400000 տեսակ բույս :Նրանք կարող են աճել ամենուր և լինել ինչ չափսի ասես : Բույսերին աճելու համար պետք է օդ ,ջուր,արև ,ուստի դուք չեք կարող նրան գտնել մութ ,չոր վայրերում : 

Աշխարհում եղած ողջ սննդամթերքը սկիզզբ է առել բույսերից :Դու կարող ես ուտել միս , կամ խմել կաթ ,բայց առանց բույսերի ոչ մի կենդանի չի կարող տալ այդ սննդամթերքը: 

Երիցուկի մասին 

Երիցուկը համարվում է դեղաբույս:Բույսը պարունակում է սալիցիլաթթու, ասկորբինաթթու, դառնահամ նյութեր, ֆիտոստերին, դաբաղանյութեր, խոլին, եթերայուղ և այլն …: 

Կենդանական աշխարհ

Կենդանական աշխարհը մարդկանց շատ օգուտ է տալիս :Որոշ կենդանիներով մենք սնվում ենք ,որոշ կենդանիներ (մեծ մասամբ շները) կույր մարդկանց օգհում են և այլն :

Կենդանակա աշխարհի ամենագլխավոր կերպարը Առյուծն է ,նա համարվում է կենդանիների արքան :Առյուծը կատվազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն կենդանի է: Առյուծները տարածված են եղել Աֆրիկայում և Հարավարևմտյան Ասիայում: Սակայն այժմ նրանք այնտեղ գրեթե լրիվ ոչնչացված են: Պահպանվել են միայն Կենտրոնական Աֆրիկայի որոշ շրջաններում և արգելոցներում, շատ քիչ քանակությամբ՝ Հնդկաստանում: Ապրում են սավաննաներում, կիսաանապատներում և անապատներում: Հասուն առյուծի մարմնի երկարությունը մոտ 2 մ է, պոչինը՝ մինչև 1 մ

Տնային առաջադրանք կենսաբանությունից 26/10/17

Լրացուցիչ առաջադրանք սովորել դասագրքից էջ 42-45

աԳտնել հետաքրքիր տեղեկություններ ջրիմւռների վերաբերյալ, որտեղ և ինչպես են օգտագործվում ջրիմուռները, պատրաստել ուսումնական նյութ։


  1. Ֆլամինգո թռչնի վարդագույն մաշկի գույնը կապված է նրանով ,որ այն նաև սնվում է կարմիր ջրիմուռներով ,հենց դրա պատճառով է այն ստացել այդպիսի գույն
  2. ԱՄՆ-ի ,,Նեոնային,, լճի լուսարձակելը կապված է Նոկտուլիա ջրիմուռի բազմացմամբ:
  3. Ամենախոշոր ջրիմուռը մակրոցիստն է :Նրա երկարությունը կարող է հասնել 300մ-ի :

բտրված հղումների նյութերը թարգմանել և պատրաստել ուսումնական նյութ։

 

Սունկ Մրիկ

Մրիկ կոչվող սնկային հիվանդությունն արտահայտվում է փոշեմրիկի կամ կարծր մրիկի ձևով: փոշեմրիկի դեպքում բույսի բոլոր մասերը բացի առանցքից վերածվում են սև փոշու: Մրիկի սպորները խառնվելով առողջ սերմերին, տեղափոխվում են դաշտ, ծլում և առաջացնում հիֆեր: Սնկամարմնի թելիկները թափանցում են հացաբույսերի ծիլերի մեջ և աճում նրա հաշվին: Բույսի ծաղկման ժամանակ սնկամարմինն աճելով հասնում է հասկին, շարունակելով սնվել հասկի պաշարանյութի հաշվին: Հացահատիկի ներքին հյուսվածքները քայքայվում են ևլցվում սև փոշով՝ մրիկային սպորներով:

Սնկերի կառուցվածքը ,թունավոր և ուտելի սնկերի տեսակները

Սնկերը տարածված են ամենուրեք՝ ցամաքում, ջրում և նույնիսկ օդում: Մոտավոր հաշվարկներով  գոյություն ունեն 100 մինչև 250 հազար տեսակներ: Գոյություն ունեն միաբջիջ և բազմաբջիջ սնկեր:Բոլոր սնկերի բջիջներում կա ձևավորված կորիզ, ուստի սնկերը պատկանում են կորիզավորների վերնաթագավորությանը:Սնկերն ուսումնասիրող գիտությունը կոչվում է միկոլոգիա:

 

Գլխարկավոր սնկերը կազմվածեն սնկամարմնից (միցել) ուպտղամարմնից: Պտղամարմինըկազմված է կազմված էգլխարկից և ոտիկից: Ոտիկիբոլոր թելերը միանման են, իսկ գլխարկը կազմված է երկուշերտից՝ վերին և ստորին:
Տարբեր սնկերի մոտ ստորին շերտը լինում է կամ խողովակավոր կամթիթեղիկավոր:
Սնկերի մարմինը կազմված է  պարզ կամ առատ ճյուղավորվածմանրադիտակային թելիկներից՝ հիֆերից (հյուսվածք):Հիֆերի ամբողջությունը կոչվում է միցել կամ սնկամարմին:
Կան նաև թունավոր սնկեր :Նրանցից են ՝կարմիր ճանջասպանը ,ոլորքագլուխը ,դժգույն ճանջասպանը ,կեղծ կողճասունկը ,դժգույն գարշասունկը :

Ուտելի սնկերի տսսակներից են ՝ակիքասունկը ,աղվեսասնկերը ,անձրևասնկերը,բոխեսունկը,կաղնեսունկը ,շամպինյոնը ,անտառային շամպինյոնը ,շեկլիկը ,պղպեղասունկը,սպիտակ սունկը:

Տնային առաջադրանք կենսաբանությունից 05/10/17

Լրացուցիչ աշխատանք

ա/ինչպիսի սնկային հիվանդություններ կան, որոնք են ախտանիշները, առաջացման պատճառները 

Սնկային վարակը շատ տարածված մաշկային հիվանդություն է : Հիվանդությունն առաջանում է քորվող ցան ,որոնք մարմնի տարբեր  մասերում են զարգանում ՝գլխի մաշկին ,եղունգներին ,ոտքերին և այլ տեղերում :

Բուժումը տևում է մոտավորապես մեկ շաբաթ :

Պատճառները

  • Սնկային վարակ ունեցող կենդանիների հետ շփում  ՝ հատկապես շների և կատուների հետ շփվելուց ,դա եղանակներից մեկն է :
  • Հիվանդ մարդու հետ անմիջական շփումը
  • Սնկիկներով վարակված զանազան առարկաների հետ շփումը

Ախտորոշում

  • Մաշկի սնկային հիվանդության առաջին ախտանիշը կարմիր ուրվագծով քորվող ցանն է :
  • Մաշկի քերուկի միկրոսկոչիկ հետազոտությունը ,հիմնականում հնարավորություն է տալիս բացահայտել միկրոօրգանիզմների առկայությունըւթյունը:

Ախտանիշներ

  • Գլխի մաշկի.թեփ և ճաղացման լաքա 
  • Մորուքի տակմքորվող ցան 
  • Եղունգների հաստացում ,շերտավորում


    բ/մակաբուծ սնկեր , պայքարը դրանց դեմ:

    Այն սնկերը ,որոնք սնվում ենմուրիշի օրգանիզմի հաշվին ,կոչվում են մակաբույծ սնկեր : Նրանք վնասում են մարդու և կենդանիների մաշկը ,մազերը,թոքերը :Ժանգասունկը ,Հաբեթասունկը և այլ միքանի սնկեր վնասումմեն ծառերին այնքան ,որ ոչնչանում են:Կան սնկեր ,որոնք ապրում են ձկան վրա : Մակաբույծ սնկերն առաջացնում են ՝ ալերգիա ,մակաբույծ միկրոզներ և այլ հիվանդություններ:Այս դեպքում սնկերը բազմանում են և նրանց միկրոզները աճում են մարդկանց և կենդանիների օրգանիզմներում և հյուսվածքներում և երբեմն առաջացնում են մահ :  Շատ վտանգավոր է նաև կլադոսորիում սունկը ,որը գտնվում է օդում :Մակաբույծ սնկերին կարող է ոչնչացնել աղաթթուն :

    Տնային առաջադրանք կենսաբանությունից

    1.Պատրաստել էլեկտրոնային նյութ բակտերիաների կառուցվածքի և արդյունաբերության մեջ օգտագործման եղանակների վերաբերյալ:

    Բակտերիաներն ունեն կենդանի օրգանիզմներին բնորոշ հատկությունները՝ աճում են, զարգանում, նյութափոխանակություն են կատարում, բազմանում և այլն։ Ներկայումս բնութագրված են մոտ տասը հազար բակտերիա, սակայն իրականում գոյություն ունի միլիոնից ավելի տարբեր տեսակի բակտերիաներ։ Բակտերիաները կյանքի նախնական ձևերն են։ Դրանք շատ փոքր են և տեսանելի են միայն մանրադիտակով։ Սովորաբար բակտերիաների երկարությունը չի անցնում մի քանի միկրոմետրից և լինում են տարբեր ձևերի։ Բակտերիաները տարածված են ամենուր՝ հողում, ջրում, օդում, բույսերի, կենդանիների և մարդկանց օրգանիզմներում։ Դրանց կարելի է հանդիպել այնտեղ, որտեղ թվում է, թե կյանքի գոյության համար անհրաժեշտ պայմաններ չկան։ Ըստ տարբեր հաշվարկների աշխարհում կա հինգ նոնիլլիոն  բակտերիա:Բակտերիաները լինում են ցուպիկաձև, գնդաձև, ստորակետաձև, պարուրաձև։ Դրանք բավական ակտիվ կյանքով են ապրում։ Օրվա ընթացքում կարող են ուտել իրենց զանգվածից 30 անգամ ավելի սնունդ։ Երբ խոնավությունը, սնունդը, ջերմաստիճանը և այլ պայմաններ բարենպաստ են, բակտերիաները շատ արագ աճում և բազմանում են։Բակտերիաների մեծամասնությունը չունի քլորոֆիլ և նյութափոխանակության համար օգտագործում է ոչ թե Արեգակի էներգիան, այլ իրենց միջավայրում գտնվող անօրգանական և օրգանական միացությունների քիմիական փոխարկումների հետևանքով առաջացած էներգիան։ 

    2.  Բացատրել կաթի թթվելու պրոցեսը, (ովքեր չեն բացատրել):

    Կաթի մեջ կան քաղցր բջջիջներ ,և այդ բջջիջների պատճառով  կաթը թթվում է

    Տնային առաջադրանք կենսաբանությունից 

    Լրացուցիչ աշխատանք 
    Սովորել դաս 3-ը /դասագրքից/, նայել նշված հղումները, փորձել թարգմանել: 
    Ինչպե՞ս ապացուցել բակտերիաների առկայությունը ամենուր, 
    Բակտերիաները առկա են ամենուր ՝օդում ,հողում ,ջրում ,բույսերի ,կենդանիների և մեր  օրգանիզմներում : 
    ինչ կլիներ եթե բնության մեջ չլինեին բակտերիաները : 
    Կան բակտերիաներ ,որոնք բարենպաստ են կյանքի համար ,իսկ եթե ոչնչանան բոլոր բակտերիաները կյանքը  կոչնչանա: