Առցանց ուսուցում/Հայոց լեզու/Գրականություն/

1․Ստեղծագործական՝ «Իմ ժամանակը»։ Կազմեք ձեր օրագիրը, գրեք ձեր անցկացրած օրվա մասին, զբաղմունքը, այլ։

Իմ ժամանակը

Մարդիկ կարծելով,որ ունեն շատ ժամանակ անխնա ծախսում են այն:Չեն մտածում հետևանքների մասին,չեն մտածում,որ միգուցե հնարավոր էր այն ծախսել ավելի ճիշտ և ծախսել ավելի մտածված:Ես չեմ կարող ասել,որ ինքս այն ծախսում եմ ճիշտ և մտածված,բայց փորձում եմ անել ամենինչ դրան հասնելու համար:
Սովորաբար օրվա մեծ մասը անցկացնում եմ դպրոցում:Միջինում յոթ ժամ անցկացնում եմ դպրոցում,երկու ժամ պարապմունքի վայրում,մոտ երեք ժամ ճանապարհին(դեպի դպրոց,տուն և այլն),երեք-չորս ժամ անցկացնում եմ տնային աշխատանք կատարելով,երեք ժամ տրամադրում եմ հանգստին և վերջապես ունենում եմ վեց ժամ քուն:
Քանի,որ հիմա հեռավար ուսուցում է՝ ժամանակիս մեծ մասը անցկացնում եմ քնելով,անցկացնում եմ ընտանիքիս հետ,փորձում եմ անել ամեն բան,որպեսզի նույնսիկ ունենալով 24 ժամ,որոնք գտնվում են իմ տրամադրության տակ,ծախսեմ ավելի մտածված:
Երբ ունենում եմ ազատ ժամանակ սկսում եմ զբաղվել տարբեր զբաղմունքներով,որոնք ես երբեկ չէի փորձել:Օրինակ՝ երեկ փորձեցի գրաֆիկ նկարչությունը,օրեցօր հմտացնում եմ իմ խոհարարական հմտությունները:
Ամենօր փորձում եմ ժամանակից “քամել” ամեն բան,քանի որ չգիտես՝ երբ այն կկանգնի…Ժամանակը քիչ է՝ օգտագործեք այն մտածված և վերցրեք յուրաքանչյուր վարկյանից այն ամենը ինչը,որ նա Ձեզ տալիս է:

2․«Կարդում ենք Չարենց» նախագիծը շարունակվում է․
Չարենցի գույները-առաջադրանք
1․ Հավաքի՛ր տեղեկություններ Եղիշե Չարենցի «Ծիածան» ժողովածուի մասին, գրի՛ր բլոգումդ:
Չարենցի «Ծիածան» ժողովածուն նվիրված էր Կարինե Քոթանճյանին: «Ծիածան»-ը իրենից ներկայացնում է տարբեր հոգեվիճակների,ապրումների գույների մի շարան,որոնք արտահայտված են բանաստեղծությունների տեսքով:Շարքը իրենից ներկայացնում է մի գունային շարան, կազմված՝ «Կապույտը»,«Ոսկին»,«Մանուշակագույն» մասերից:

2․ Կարդա՛ Կապույտի, Ոսկու, Մանուշակագույնի շարքերը, բացահայտի՛ր կապույտ, ոսկեգույն, մանուշակագույն գույների խորհուրդը այս ժողովածուի մեջ: Նշի՛ր, թե ի՞նչ գիտես այս գույների խորհրդի, նշանակության մասին ընդհանրապես:

Ծիածանի երեք գույներից կապույտը՝ երկինքն էր,կապույտ թախիծն էր,հոգու կարոտը,արցունքները:Ոսկին՝ արևն էր,երջանկությունը,այդ անմար հույսը:Իսկ մանուշակագույնը ՝ կարծես մայրամուտի և մութ,խորը երեկոյի միջև միջին ոսկին լինի,ճանապարհը որը միավորում է այդ երկուսին,այն մշուշ էր,մոխրացած երազ էր…դ

3․ Ընտրի՛ր բանաստեղծություններից մեկը, վերլուծի՛ր՝ բնութագրելով հերոսին:

Դու տրտում ես, բայց արևի բռնկված ոսկին
Ոսկեզօծել է քո կապույտ, աստղայի՜ն հոգին:
Ու սփրթնած դեմքի՜դ վրա բռնկվող մի փայլ.
Այն արև՜ն է, այն արև՜ն է, աստղայի՜ն եղբայր:

Դու չե՞ս ուզում, դու չե՞ս ուզում արևի ոսկին.
Չե՞ս հավատում արևի տակ շիկացած հասկին

Միայն նայի՜ր ու հասկացի՜ր, օ, նայի՜ր ու տե՜ս. —
Մի ոսկեգույն քող են հագել դաշտ, անտառ ու սեզ:

Ու լեռնային, երկինք տանող ձյունածածկ ուղին
Հրաժեշտ է տալիս հիմա բիլ մառախուղին

Եվ ամե՜ն տեղ, ինչպես և այն լեռնուղու վրա
Բռնկվել է ժպիտոսկին Արևի Նրա

Հետևյալ հատվածը «Ոսկին» բանաստեղծության մի մաս է:Հետևյալ տողերում Չարենցը փորձում է ուրախացնել մեր հերոսուհուն:Նա փորձում է ամեն կերպ նրա կապույտ հոգին ոսկեզօծել և լցնել ջերմությամբ և ժպիտով:

4․Ընտրի՛ր «Ծիածան» ժողովածուից մեկ բանաստեղծություն, սովորի՛ր անգիր, ձայնագրիր:

Եղիշե Չարենց <<Մանուշակագույն>>

Նախագիծ ,,Կարդում ենք Չարենց,,

1.Փետրվարյան նախագծերի ամփոփում, ինքնագնահատում
Հետևյալ ամիս կատարել եմ հետևյալ առաջադրանքները՝
Վահան Տերյան
1 2
Հովհաննես Թումանյան
1 2 3
Ստեղծագործական աշխատանքներ
1
Հստակ չեմ կարող ինքս ինձ գնահատել,բայց կարծում եմ,որ լավ եմ աշխատել:

2․ «Կարդում ենք Չարենց» նախագծի մեկնարկ․

•Կարդում ենք Չարենցի մասին (կենսագրություն, գրական անունը, հետաքրքիր դեպքեր նրա կյանքից)

Կարդացի հետևյալ նյութերը՝

Նյութ 1
Նյութ 2

•Սովորում ենք Չարենցի ստեղծագործությունները

•Ութնյակներ արևին, առանձին բանաստեղծություններ, «Տաղարան» ժողովածուն, «Տաղ անձնական» բանաստեղծությունը

•Մեկնաբանում, վերլուծում ենք տարբեր ստեղծագործություններ

•Նկարում ենք դուր եկած ստեղծագործություների կերպարներ

Ռադիոնյութի պատրաստում

•Աշխատանքները տեղադրվում են բլոգներում, հրապարկվում կայքերում

•Համացանցում եղած չարենցյան նյութերի ունկնդրում, ընթերցում, կարծիքների փոխանակում:

•«Պատգամ» բանաստեղծությունը

•Քննարկման նյութ՝ իսկապես ո՞րն է բանաստեղծի ծննդավայրը՝ Կա՞րսը, թե՞ Մակուն…

•Չարենցի մասին պատմող տեսանյութի, ֆիլմի դիտում

Դիտեցի հետևյալ ֆիլմը

•Նյութեր Չարենցի մասին՝

Չարենցի գաղտնագիրը

Չարենցի կանայք

Արևի նման նայեք աշխարհին

Արևի նման նայեք աշխարհին…
Մենք երկրից նայում ենք արևին,իսկ նա հեռվից նայում է մեզ: Նայում է ու տեսնում դեմքեր, որոնք նայում են նրան կիսափակ աչքերով,մի ձեռքը դեպի վեր են բարձրացնում ու փորձում են հիանալ նրանով: Նա նայում է այս աշխարհին և տեսնում ամեն բան, տեսնում է մարդկանց, բնությունը,տեսնում է զգացմունքներ՝ ուրախություն, երջանկություն, ինչու ոչ, նաև տխրություն: Նա տեսնում է ամեն-ամեն բան և մեկ է, տալիս է մեզ իր տաքությունն ու սերը: Տալիս է անխնա, տալիս է ամեն օր: Բայց երբ մենք արթնանում ենք ու տեսնում ենք ամպամած երկինք, կամ անձրև, ձյուն, իսկույն սկսում ենք բողոքել արևից, որ նա չեկավ, չուրախացրեց մեզ: Բայց արևը եկել է, արևը կա ու կլինի, նա դեռ նայում է մեր աշխարհին և ժպտում, հետո ինչ, որ ամպերը փակել են նրան: Դու գնա՛ և գտի՛ր նրան, գտիր և զգա նրա տաքությունը, նրա սերը և ջերմությունը և ինքդ նայիր աշխարհին արևի նման… Նվիրվիր աշխարհին և սիրիր նրան, տուր նրան քո սերը, և թող նա զգա քո ջերմությունը…

Դասարանական աշխատանք 28/02/20

1)Ինչն է մերժում մեծ բանաստեղծը

ա)Դերասանությունը բեմում
բ)Կեղծիքը կյանքում
գ)Թատրոնն ու բեմը
դ)Ամենալավ բարի զգացմունքները

2)Որն է բանաստեղծի հիմնական ուղերձը երիտասարդներին

ա)Պետք է կրտսերտարիքում բաց աչքով երազել,մեծ ու լուսեղեն անուրջներ ունենալ
բ)Պետք է ազատ ու արժանապատիվ կյանքով ապրել,մաքուր,բարի ու լիքը սիրտ ունենալ
գ)Պետք է ուշադիր ջոկել կեղծիքը անկեղծությունից
դ)Պետք է միշտ հետևել խոսքին ու շարժումին

3)Թումանյանի ,,Անկեղծ չենք,, հոդվածը տպվել է…
1907 թ.-ին

4)Որ բառն է սխալ գրված

ա)Դժկամ
բ)դշխեմ
գ)դշխո-թագուհի,բամբիշ
դ)գժտվել

5)Որ բառն է սխալ գրված
ա)Թմբիր-թմրել,ննջել
բ)շամբուտ-եղեգն,բամբուկ
գ)բանբիռ-երաժշտական գործիք
ե)բամբիշ

6)Որ բառն է հնչյունափոխված
ա)Խաչագող
բ)Ազգային
գ)արթնանալ-ու-ն սղվել է
դ)աշխարհ

7)Որ բառն է պարզ
ա)Հրաշալի
բ)Տեղահան
գ)Անուրջ
դ)Շարժում

8)Ակնկալությն բառի որ վանկատման տարբերակն է ճիշտ
Ա-կըն-կա-լու-թյուն

9)Որ բառում ածանց չկա
ա)Դերասան
բ)Անկեղծ
գ)Խաչագող
դ)Մեջբերում

10)Որ դեպքում է գոյականի հոլովը սխալ նշված
ա)աշխարհին-հայցական հոլով
բ)մարդու-սեռական հոլով
գ)ուժերով-գործիական հոլով
դ)խոսքից-բացառական հոլով

11)Որ բայաձևն է ապառնի ժամանակ ցույց տալիս
ա)Նայե՛ցք
բ)Չեմ ուզում
գ)հայտնվել է
դ)արթնանար

Ի՞նչ է պոեմը

Պոեմը իրենից ներկայացնում է մեծածավալ կամ չափաածո ստեղծագործություն,որի տարբեր մասերը միավորվում են սյուժեի կամ կերպարի ընդհանրությամբ։ Պոեմը չափածո բոլոր գրական ժանրերից ամենամեծն է իր ծավալով և ընդգրկումներով։ Նրան հատուկ են թե՛ վիպերգական, թե՛ քնարական հատկանիշներ։

Պոեմի վիպերգական հատկանիշներից են սյուժետային տարրերի և կերպարների առկայությունը, պատմողական շարադրանքը, նկարագրությունները։
Սակայն պոեմին հատուկ են նաև հուզական ուժեղ երանգը, հեղինակային բազմազան շեղումները։ Օրինակ, Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» պոեմում ծավալվող դեպքերի պատմությունն ուղեկցվում է բազմաթիվ քնարական շեղումներով։ Ինչպես նախերգանքում ու վերջերգում, այնպես էլ ողջ շարադրանքի մեջ արտահայտված է ստեղծագործության հիմնական գաղափարը՝ բարի, հայրենասիրական գործի գեղեցկության և անմահության միտքը։

Պոեմների օրինակներ.

Հովհաննես Թումանյան ,,Թմկաբերդի առումը,,

Հովհաննես Թումանյան ,,Անուշ,,

Գրիգոր Նարեկացի ,,Մատյան ողբերգության,,

Վահան Տերյանի նամակի վերլուծությունը Անթառամ Միսկարյանին

Հետևյալ նամակով Վահան Տերյանը պատասխանում էր Անթառամ Միսկարյանի նամակին։Նամակի մեջ նա պատմում էր իր տարօրինակ(ըստ ինձ) զգացմունքի մասին՝լավ տխրության մասին,նաև նրա կարծիքը Անթառամի ՝ «Ես մեռած եմ, միայն իմ մարմինն է ապրում» տողերի մասին։Տերյանը պատմում է իր զգացմունքների մասին՝ ուրախ թախծի,լավ տխրության մասին։Ըստ նրա այդ ուրախ թախծի ժամանակ քեզ ազատ ես զգում,և ոչնչի համար չե ափսոսում։Հետո նա անրադառնում է Անթառամի հետևյալ տողերին՝«Ես մեռած եմ, միայն իմ մարմինն է ապրում»։Տերյանը ինքը ասում է ,որ շատ անգամներ է զգացել դա։Նամակը ինքս կարդալուց հետո շատ մտածմունքների մեջ ընկա:Նամակը իրոք մտածելու տեղ է տալիս…

Ձեր նամակն ստացա և կարդալով՝ երկար ժամանակ տրտում էի ինչ-որ տարօրինակ (թեև ինձ տարիներե ի վեր ծանոթ) տրտմությամբ: Դա մի տեսակ մեղմ, համակերպված, հեզ, թերևս նույնիսկ ուրախագին թախիծ է, որը մեր մեջ ծնվում է, երբ անձնատուր ենք լինում հուշերին կամ երբ լսում ենք լավ, տխուր երաժշտություն: Այդ թախծի ժամանակ քեզ ազատ ես զգում և ոչինչ չես սպասում և ոչնչի համար չես ափսոսում: Այնպե՜ս տխուր ու լավ է: Եվ մեկ էլ Ձեր նամակում մի նախադասություն կար. «Ես մեռած եմ, միայն իմ մարմինն է ապրում»:
Ճշմարիտ, դա այնքան ծանոթ միտք է, որ նույնիսկ մի տեսակ տարօրինակ զգացի, որովհետև դա Ձեզնից լսում եմ երկրորդ անգամ, իսկ իմ մեջ այդ բացականչությունը լսել եմ հազար անգամ: Եվ ահա այդ հավերժական շշուկից այն մասին, որ ես մեռած եմ, որ ես մեկի ստվերն եմ, որը մի ժամանկ ապրում էր, մի տեսակ տարօրինակ եմ զգում՝ լավ և տխուր: Այդ պահերին զգում եմ ինչ-որ ազատություն. խանդաղատագին հնազանդություն և «մեղմություն»:
Կարծես թե հարություն եմ առնում, բայց հարություն եմ առնում մի տեսակի կյանքով, ապրում եմ ինչ-որ այլ տեսակի զգացմունքներով՝ սրված ու նուրբ, ես կասեի՝ «երաժշտական» զգացմունքներով: Ահա այդ պահերին զգում եմ, որ հարկավոր է երաժշտություն, և միայն երաժշտությունը կարող է արտահայտել դա: Չէ՞ որ հոգին ինքը երաժշտություն է, միևնույն է, հոգին մեռած է, թե կենդանի: Եվ ինձ թվում է, թե չկա օբյեկտիվ երաժշտություն: Երաժշտությունն իմ հոգին է, որին ինչ-որ հրաշքով լսում եմ: Իսկ եթե երաժշտության մեջ ես չեմ լսում իմ հոգին, նշանակում է, որ դա արդեն երաժշտություն չէ… Երբեմն ինձ համար այնպես ծանր է լինում, որ ինձ չեն հասկանում: Չէ՞ որ իմ հոգին ընդունակ է այնպիսի մաքրության, որի մասին «ողջախոհ խելոքներն ու խելոքուհիները» հասկացողություն իսկ չունեն:
13.08.1912 թվական

Դասարանական աշխատանք

Տրված բառերի շարքից կազմել նոր բառեր

ա)Վերք,հետամտել,տնակ,գուժկան,վահանաձուկ,վիպասան
բ)գինի,կապոց,դարավոր,կթվորուհի,հիշաչար,լսել

Գինետուն,վիրակապ,ասուլիս,ձկնկիթ,չարագույժ,դարամուտ


ա)Ցուցանակ,կողմ,անդուլ,խորասույզ,մատնահետք,պտույտ
բ)Գծավոր,նավակ,գորգագործ,կցորդ,զարդուղի,շուրջառ

Սուզանավ,շրջապտույտ,ուղեցույց,հետագիծ,գործադուլ,կողմնակից


ա)Աչալուրջ,շքահանդես,իջվածք,կարգավորում,մորթազերծ,կրավորական
բ)Ելնել,վեհապանծ,բարի,բեռ,մտավորական,թույլ,

Լրջմիտ,վեհաշուք,թուլամորթ,ելևէջ,բեռնակիր,

Մակբայ

Գործողության տեղ,ժամանակ,ձև,չափ,քանակ ցույց տվող բառերը կոչվում են մակբայ:

  1. Գործողության ընդհանուր իմաստը գործողության հատկանիշն է
  2. Ձևաբանական առանձնահատկություն՝ չթեքվող
  3. Տեսակները՝ տեղի,ձևի,ժամանակի,չափի ու քանակի
  4. Շարահյուսական դերը՝բայական անդամի լրացում

Մակբայների ածանցները

Աբար
Խոնարհաբար,հայրաբար,աստիճանաբար

Ապես
Մշտապես,ֆիզիկապես,նյութապես,հոգեպես

Որեն
Համառորեն,մարդկայնորեն

Ովին
Լիովին,ամբողջովին

Ակի
Կրկնակի,հոգնակի,որոշակի

Տեղի մակբայներ
Ամենուրեք,բերնեբերան,դես ու դեն,դռնեդուռ,գյուղեգյուղ,երկրեերկիր,ընդառաջ,հեռու,հետ,հեռու-հեռու,պատն ի վեր,սարն ի վեր,տեղ-տեղ

Ժամանակի մակբայներ

Այժմ,արդեն,այլևս,այսուհետ,այսուհետև,այսօր,առայժմ,ապա,գիշեր-ցերեկ,դեռևս,երբեք,հիմա,հավետ,հետո,շուտով,օրեցօր,օրըստօրե,վաղուց

Ձևի մակբայ
Արագ,արագ-արագ,կամաց-կամաց,կամաց,զույգ-զույգ,մեն-մենակ,շարունակ,շտապ

Չափ ու քանակի մակբայներ
Եռակի,չափազանց,ամենեւին,քիչ-քիչ,ամբողջովին,հաճախակի,մեկ-մեկ,դարձյալ

Նախադասություններ
Արդեն իջնում է եղյամը,
Ցուրտ քամին արդեն պուրակ է մտնում

Վաղուց ես դու ինձ մոռացել

Վայրի գազաններ բներից ընկան,
Քարե-քար եղան ,դատարկուն եղան

Դասարանական աշխատանք 31/01/20

Տեքստային առաջադրանք
(1) Հին մատյանը մի ամբողջ աշխարհ է՝ երփներանգ գույներով, հնչյուններով, բուրմունքով լի: (2) Շրջում եք տաքացրած կաթի գույն ունեցող մագաղաթի թերթերը և ասես մեկնում եք մի հեռավոր ճամփորդության: (3) Շրջում եք թերթերը, և այդ տրամադրությունը չի լքում ձեզ: (4) Յուրաքանչյուր գլուխ սկսվում է զարդագրերով, ճակատազարդով, գույների բարդ ու բազմազան անցումներով, գծերի յուրօրինակ հյուսվածքներով, ձևերի արտասովոր բազմազանությամբ՝ ամփոփված էջի վերին մասում: (5) Մանրանկարներն ամբողջ էջեր են կազմում, ծնվում են բնագրի մեջտեղում ու լուսանցքներում: (6) Հին մատյանները երաժշտություն են: (7) Ամեն մատյան իր մեղեդին ունի: (8) Սակայն ուշադիր լսելով ու նայելով՝ նկատում ես ընդհանուրը, ինչը միավորում է նրանց, և որը հավանաբար հայկական մատյանների անորսալի ազգային յուրահատկությունն է: (9) Դա մեղեդու մաքրությունն է, հստակությունը, հնչեղ գույների ուժը և դրա հետ մեկտեղ՝ նրբագեղությունն ու հարստությունը: (10) Մի զարմանալի կապ կա հին մատյանների երաժշտության և հայկական ժողովրդական մեղեդիների միջև՝ թախծալի ու ոգեշունչ, զուսպ կրքով և գեղեցկությամբ առինքնող: (11) Եթե գտնեինք դրանց գունային համապատասխանությունը, կստանայինք խորանների, մանրանկարների և լուսանցազարդերի ձայնաշարերը: (12) Երաժշտության լեզվով թարգմանելով հին ձեռագրերի անկրկնելի կոլորիտը՝ տառերի սևությունը, գլխատառերի փայլփլուն ոսկին, լաջվարդը, փիրուզը և նկարի որդան կարմիրը, կծորան հայի սրտում ծնված լուսավոր ու ջինջ մեղեդիները: (13) Մատենադարանում պահվում է տասներեք հազար հայկական հին ձեռագիր: (14) Դրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր պատմությունը, իր անկրկնելի դիմագիծն ու քնքուշ մեղեդին:

Ըստ Կ.Բակշիի
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 1. 4-րդ և 5-րդ նախադասություններում ընդգծել հոդակապով 4 բարդ գոյական.
Զարդագրեր,ճակատազարդեր,մանրանկարներ,բնագիր:
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 2. 10-րդ նախադասությունում ընդգծել 4 ածական.
Զարմանալի,հին,թախծալի,զուսպ
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 3. 12-րդ նախադասությունում ընդգծել ՈՒ հոլովման պատկանող 2 գոյական.
Ոսկին-ոսկու,մեղեդի-մեղեդու

Բառերի բացատրություն
Առինքնող- գերող,հրապուրող
Լաջվարդ-կապույտ,բիլ,ծավի,երկնագույն,ծավի,մավի
Խորան-եկեղեցու ներս ընկած հատվածը